Khoai Lang Thang dở khóc dở cười khi ảnh chính chủ bị đánh bản quyền

Việc một nhà sáng tạo nội dung bị đánh bản quyền đối với chính hình ảnh của mình nghe tưởng như khó xảy ra, nhưng lại vừa trở thành trải nghiệm "dở khóc dở cười" của vlogger du lịch nổi tiếng Khoai Lang Thang.

Ngày 7/7, người theo dõi bất ngờ nhận thấy fanpage của Khoai Lang Thang đổi ảnh đại diện sau nhiều năm gắn bó với bức chân dung quen thuộc. Ngay sau đó, nam vlogger đã chia sẻ lý do khiến nhiều người không khỏi ngạc nhiên.

"Không hiểu sao tự nhiên trang bị mất hình đại diện. Nên Khoai đặt lại. Hú hồn luôn.", Khoai Lang Thang chia sẻ lên fanpage cá nhân.

 Chia sẻ của Khoai Lang Thanh trên fanpage cá nhân. Ảnh chụp màn hình

Theo Khoai Lang Thang, Meta đã gửi thông báo cho biết ảnh đại diện của fanpage bị gỡ do vi phạm quyền sở hữu trí tuệ sau khi nhận được báo cáo từ một bên thứ tư. Điều đáng nói là bức ảnh bị báo cáo lại chính là ảnh chân dung của anh, đã được sử dụng ổn định từ năm 2021.

Mặc dù là người xuất hiện trong bức ảnh và đã sử dụng hình ảnh này trong thời gian dài, Khoai Lang Thang vẫn phải thực hiện quy trình khiếu nại để đề nghị Meta xem xét lại quyết định.

Hình ảnh của Khoai Lang Thang bị Meta đánh bản quyền. Ảnh: FBNV 

Sự việc nhanh chóng thu hút sự quan tâm của cộng đồng mạng. Nhiều người bày tỏ khó hiểu khi một bức ảnh thuộc về chính chủ tài khoản vẫn có thể bị hệ thống xác định là vi phạm bản quyền.

Không ít ý kiến cho rằng nguyên nhân có thể xuất phát từ việc hình ảnh của Khoai Lang Thang đã bị sao chép quá phổ biến trên Internet. Trong nhiều năm qua, gương mặt của anh xuất hiện dày đặc trên các trang tổng hợp nội dung, bị nhiều tài khoản sử dụng làm ảnh đại diện, thậm chí bị khai thác để tạo video bằng AI hoặc ghép mặt vào các sản phẩm số. Trên Facebook và TikTok cũng xuất hiện nhiều tài khoản sử dụng tên gần giống "Khoai Lang Thang", dễ khiến người dùng nhầm lẫn với tài khoản chính thức.

Thực tế cho thấy, trên thị trường tồn tại các công cụ hỗ trợ báo cáo hàng loạt. Lợi dụng chính sách khiếu nại của các nền tảng trực tuyến, nhiều đối tượng có thể gửi các báo cáo không chính xác, gây ảnh hưởng đến hoạt động của chủ sở hữu tài khoản.

Thực tế, đây không phải lần đầu Meta gặp sự cố liên quan đến cơ chế kiểm duyệt bản quyền tự động. Trước đó, nhiều fanpage lớn tại Việt Nam với hàng chục triệu lượt theo dõi từng bị khóa hoặc hạn chế hoạt động vì lý do bản quyền. Sau quá trình rà soát, Meta đã khôi phục các trang này và thừa nhận có sai sót trong quá trình kiểm duyệt.

Không chỉ Facebook, Instagram, nền tảng cũng thuộc Meta, từng ghi nhận tình trạng nhiều tài khoản bị "dội bom" bằng các tin nhắn chứa nội dung vi phạm, ảnh hưởng đến trải nghiệm của người dùng.

Vụ việc mới của Khoai Lang Thang tiếp tục cho thấy những bất cập trong cơ chế bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số. Ảnh: FBNV 

Theo chính sách của Meta, người dùng không được đăng tải nội dung xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người khác, bao gồm quyền tác giả và quyền đối với nhãn hiệu. Khi nhận được báo cáo hợp lệ từ chủ sở hữu quyền hoặc người được ủy quyền, nền tảng có thể gỡ bỏ hoặc hạn chế nội dung bị cho là vi phạm.

Tuy nhiên, Meta cũng khẳng định quyền tác giả phát sinh ngay từ thời điểm tác phẩm được tạo ra và thuộc về tác giả hoặc chủ sở hữu hợp pháp. Đồng thời, nền tảng nhấn mạnh bản quyền chỉ bảo hộ cách thể hiện của một ý tưởng chứ không bảo hộ bản thân ý tưởng.

Điều đó đồng nghĩa, về nguyên tắc, việc một cá nhân sử dụng chính hình ảnh hoặc tác phẩm do mình sở hữu sẽ không bị xem là hành vi xâm phạm bản quyền. Dẫu vậy, trong thực tế, hệ thống tiếp nhận và xử lý báo cáo vẫn có thể ghi nhận nhầm hoặc áp dụng biện pháp tạm thời trước khi quá trình xác minh hoàn tất. Khi đó, người dùng phải thực hiện thủ tục khiếu nại để yêu cầu xem xét lại.

Độ Mixi cũng từng bị 'đánh gậy bản quyền' hình ảnh chính chủ khi đổi ảnh đại diện Facebook vào năm 2023. Ảnh: Internet

Khoai Lang Thang cũng không phải nhà sáng tạo nội dung đầu tiên rơi vào tình huống này. Trước đây, streamer Độ Mixi nhiều lần phản ánh việc các video hoặc nội dung do chính mình sản xuất, hoặc đã được cấp phép sử dụng, vẫn bị hệ thống bản quyền trên các nền tảng đánh dấu nhầm. Nhiều nhà sáng tạo khác cũng cho biết họ phải mất nhiều ngày, thậm chí nhiều tuần để hoàn tất quy trình khiếu nại và chờ nền tảng khôi phục nội dung.

Sự việc của Khoai Lang Thang một lần nữa cho thấy, bên cạnh vai trò quan trọng của công nghệ trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số, các hệ thống kiểm duyệt tự động vẫn còn tồn tại những sai số nhất định. Khi các thuật toán chưa thể phân biệt chính xác mọi trường hợp, những "chính chủ" đôi khi vẫn có thể trở thành nạn nhân của chính cơ chế được tạo ra để bảo vệ quyền lợi của họ.   

Thái An