Bứt phá bằng trí tuệ nhân tạo trước bước ngoặt pháp lý mới tại VOBF 2026

Sự kiện thu hút hàng nghìn đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia công nghệ và cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước, cùng với sự đồng hành của nhiều đơn vị uy tín như Vinalink, IMGroup, Hội Doanh nhân trẻ Hà Nội, VNNIC, Canva, Sapo, Haravan, Accesstrade.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Trần Trọng Tuyến, Chủ tịch VECOM nhận định, đây là thời điểm mang tính bước ngoặt khi toàn bộ hệ sinh thái kinh tế số Việt Nam vừa phải chạy đua để làm chủ các công nghệ tiên phong, vừa phải chủ động chuẩn hóa năng lực vận hành nhằm đáp ứng những quy chuẩn nghiêm ngặt từ hành lang pháp lý mới. Năm nay, diễn đàn trở thành tâm điểm của ngành kinh tế số khi vạch ra lộ trình bứt phá bằng trí tuệ nhân tạo (AI) trong bối cảnh hành lang pháp lý mới từ Luật Thương mại điện tử 2025 bắt đầu đi vào thực thi.

Theo báo cáo tại diễn đàn, quy mô thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam đã đạt mốc 38,5 tỷ USD với tốc độ tăng trưởng 21%, tăng gấp 10 lần so với năm 2015 và dự kiến gấp 25 lần vào năm 2030. Dù tăng trưởng mạnh mẽ, thị trường truyền thống đang đối mặt với "cuộc khủng hoảng hiệu quả" khi mô hình cũ dựa trên việc đổ tiền vào quảng cáo và tăng nhân sự đi vào ngõ cụt do chi phí vận hành đắt đỏ và biên lợi nhuận mỏng. Trước thách thức đó, VOBF 2026 khẳng định xu hướng Agentic AI – thế hệ AI có khả năng tự động ra quyết định và thực hiện nhiệm vụ – đang tái định nghĩa toàn bộ ngành bán lẻ trực tuyến.

Ông Đỗ Hữu Hưng, CEO ACCESSTRADE Việt Nam, Phó Chủ tịch VECOM chia sẻ, nếu như những năm trước vương miện thuộc về người lên trực tuyến sớm hoặc làm tốt thương mại mạng xã hội, thì trong 10 năm tới, chiến thắng sẽ dành cho những ai biết tận dụng sức mạnh của AI Agents. Khác với công cụ AI thụ động, AI Agent hoạt động như một "lực lượng lao động số" tự chủ nhờ tính chủ động, tối ưu và khả năng phối hợp quy trình phức tạp. Xu hướng này mở ra mô hình doanh nghiệp tinh gọn mới theo cấu trúc "1 Founder, 1 hệ thống AI Stack vận hành và N đối tác bên ngoài", giúp những bộ máy từng cần 50 nhân sự nay có thể vận hành mượt mà chỉ với nhóm nhỏ từ 3 đến 5 người.

Không chỉ là cuộc đua công nghệ, TMĐT Việt Nam năm 2026 còn đứng trước bước ngoặt dịch chuyển lớn về chính sách. Việc Quốc hội thông qua Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 và sự ra đời của Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2026–2030 đã thiết lập hành lang pháp lý vững chắc, hướng thị trường từ phát triển nhanh sang phát triển bền vững. Tại phiên thảo luận chuyên sâu, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (iDEA) làm rõ phương thức quản lý nhà nước sẽ dịch chuyển mạnh mẽ từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" dựa trên luồng dữ liệu thời gian thực. Bốn mô hình nền tảng mới gồm: Mạng xã hội TMĐT, Siêu ứng dụng (Super-apps), Nền tảng xuyên biên giới và Hệ sinh thái phụ trợ sẽ nằm trong khuôn khổ giám sát chặt chẽ.

Luật mới cũng đặt lên vai các chủ sàn và nhà bán hàng những chế tài mang tính "bàn tay sắt". Đáng chú ý là quy định bắt buộc xác thực danh tính điện tử mạnh mẽ (KYC) đối với 100% người bán thông qua Số định danh cá nhân hoặc Mã số doanh nghiệp; minh bạch thuật toán hiển thị; và kiểm soát nghiêm ngặt hoạt động livestream với yêu cầu lưu trữ dữ liệu phát sóng tối thiểu 01 năm. Cơ quan thanh tra sẽ áp dụng các biện pháp kỹ thuật số tối tân để quét dữ liệu tự động và đối soát liên thông với cơ quan Thuế nhằm triệt hạ hàng giả, chống thất thu thuế.

Để minh chứng cho sức mạnh của công nghệ trong việc đáp ứng cả hai bài toán tăng trưởng và tuân thủ pháp lý, diễn đàn đã mổ xẻ mô hình chuyển đổi số thành công của Canifa – thương hiệu thời trang vừa đạt ba giải thưởng lớn gồm Thương hiệu Quốc gia, Human Act Prize và Better Choices Awards. Được định vị là một "doanh nghiệp công nghệ vận hành trong ngành bán lẻ", Canifa tối ưu hóa Chuỗi giá trị bằng hệ sinh thái quản trị tập trung AMAX Ecosystem, kết nối liền mạch từ khâu R&D, sản xuất, quản trị nguồn lực đến các kênh phân phối đa kênh và dữ liệu khách hàng.

Nhờ hạ tầng kỹ thuật tự động hóa, Canifa xử lý mượt mà 50.000 hóa đơn trực tiếp và 15.000 hóa đơn trực tuyến mỗi ngày trên danh mục 400.000 mã hàng. Khi hệ thống cốt lõi hoàn thiện, thương hiệu này tiếp tục sử dụng AI làm đòn bẩy chiến lược để giải quyết 5 bài toán lớn: Dự báo nhu cầu thị trường, tối ưu hóa điều phối tồn kho, cá nhân hóa gợi ý mua sắm, tìm kiếm thông minh và tiếp thị tự động.

Sự bùng nổ của các giải pháp AI và quy định pháp lý nghiêm ngặt không nhằm mục đích kìm hãm thị trường, mà là bước dọn dẹp tất yếu để loại bỏ các mảng tối của kinh doanh chộp giật. Đại diện VECOM nhận định, trong cuộc đua mới này, sự tuân thủ chính là chứng chỉ năng lực cạnh tranh mạnh mẽ nhất. Những doanh nghiệp biết dùng "đòn bẩy" AI đúng cách, đồng bộ với hành lang pháp lý mới, sẽ vững vàng bứt phá để dẫn đầu thị trường số bền vững.